Mantar
Mantar hastalığı nedir?
Mantarlar, bir tür asalaktır; başka canlıların üzerine yerleşip,
onlarla birlikte yaşayan canlılardır. Bulunduğumuz mekânlarda ve
vücudumuzda bakteriler gibi pek çok mantar organizması bulunur. Bu
mantarlar, uygun ve elverişli ortamı buldukları zaman vücutta
faaliyete geçerler ve hastalığa sebep olurlar.
Mantarlar için en elverişli ortamlar nelerdir?
Mantarlar en çok nemi severler. Nemli, hava almayan ve en önemlisi
temiz olmayan vücut bölgelerinde hemen yerleşirler. Üstelik sadece
yerleşmekle kalmayıp, vücuda yayılırlar. Çok çabuk ürerler,
kendilerine vücudumuzda geniş bir yer edinmek için uğraşırlar. Nemin
yanı sıra mantarların çok sevdiği diğer ortamlar da, pişik olan ve
tahriş olmuş bölgelerdir.
Mantar hastalığı bulaşıcı mıdır?
Hem de nasıl… Mantar hastalığının bulaşması son derece kolaydır.
Özellikle toplu kullanımlara açık mekanlarda kendilerine çok rahat
yeni vücutlar bulurlar. Spor tesisleri, havuzlar, hamamlar, abdest
alınan yerler, okullar, güzellik-jimnastik salonları, plajlar vs. Yani
mantar hastalığına yakalanmamız son derece kolaydır. Ancak
unutmamalıyız ki bu hastalıktan kurtulmak da, önemsediğimiz takdirde,
yine basit olacaktır.
Kaç çeşit yüzeysel mantar hastalığı vardır?
Mantar hastalıkları çok çeşitli olmakla birlikte, biz size burada
ülkemizde en sık rastlanan türlerinden söz edeceğiz.
Ayak mantarı
En sık rastlanan mantar hastalığı türü ayak mantarıdır. Nemli ve hava
almayan ayakkabılar, değiştirilmeyen çoraplar ya da havuzlardan, spor
salonlarından kapılan mantarlarla ayaklar çok kolay enfekte olurlar.
Hastalık, genellikle ayak parmaklarının arasında pişik benzeri bir
görüntü ve sulanma, kaşıntı, kızarıklık ve kötü koku ile başlar ve
hızla ayağın üst yüzeyine doğru ilerler. Hastalıklı parmakların
tırnakları kalınlaşır ve şekilleri bozulur. Bazı durumlarda ayak
tabanının derisi kalınlaşır ve pul pul olur.
El Mantarı
Tıpkı ayak mantarları gibi el mantarı da nemli ve ıslak ortamı sever.
Özellikle eli çamaşırdan ve bulaşıktan çıkmayanlar el mantarına daha
kolay yakalanabilirler. El mantarının ilk belirtileri özellikle elin
ikinci ve üçüncü parmakları arasında oluşan ve avuç içine doğru
yayılan kaşıntı ve kızarıklardır. Daha sonra bu bölgelerde beyaz
lekeler görülür.
Cinsel Organların Mantar Hastalıkları
Cinsel organların mantar hastalıklarına da sık rastlanır. Temiz
olmayan iç çamaşırları, cinsel ilişkiden sonra gereken temizliğin
yapılmaması, sentetik iç giyim ürünleri bu tür mantar hastalıklarına
davetiye çıkarır. Özellikle kadınlarda vajina mantarı vakalarına çok
sık rastlanır. En önemli belirtisi, cinsel bölgelerdeki şiddetli
kaşıntı, kızarıklık, beyaz parçacıklar içeren akıntıdır. Özellikle
vajina mantarı hastalığı tedavi edilmezse önemli kadın hastalıklarına
neden olabilir. Kalçaya ve kasıklara hızla yayılabilir.
Kasık Mantarı
Daha çok erkeklerde görülür. Her iki kasıkta da olabilir. Hastalığın
tekrarlama olasılığı yüksektir. En önemli belirtisi ciddi bir kaşıntı
hissi, kızarıklıktır. Dar giysiler ve şişmanlık, mantarın gelişmesini
körükler.
Vücut Mantarı
Vücut mantarı, kollarda, bacaklarda, özellikle sık terleyen ve nemli
kalan göğüs aralarında, koltuk altlarında ve vücudun büklüm yerlerinde
görülür. Hastalığın ilk belirtisi diğer mantar türlerinde olduğu gibi
kaşıntı ve kızarıklıktır. Hastalıklı bölge önce kızarır, kabarır,
ardından halka halka yayılır.
Saçın ve Kıllı Derinin Mantar Hastalığı
Saçın ve saç derisinin mantar hastalığı genellikle çocuklarda görülür.
Halk arasında bu hastalığa yaygın olarak saçkıran da denir. Saç
derisinde tek ya da çok sayıda halka şeklinde gri kabuklu belirgin
saçsız bölümler oluşur. Hafif kaşıntı ve kabarıklık göze çarpar. Kıllı
deri mantarı ise özellikle erkeklerin sakallı bölgelerinde görülür.
Belirtileri ve görünümleri tıpkı saç derisi mantarında olduğu gibidir.
Tırnak Mantarı
Tırnak mantarı halk arasında çok yaygın olan bir mantar türü olmakla
birlikte pek fazla önemsenmez. Oysa tırnak mantarı hem estetik olarak
oldukça çirkin bir görünüm sergiler, hem de diğer sağlam tırnakları da
kolayca enfekte ederek, hastalığın ilerleyen safhalarında tırnağın
ciddi olarak iltihaplanmasına hatta yok olmasına bile neden olabildiği
gibi, bazı alerjik durumlara da zemin hazırlayabilir. Tırnak mantarı
en çok ayak tırnaklarını tutar. Bunun en önemli nedeni ise yaygın
olarak görülen ayak mantarıdır. Çünkü ayakta yerleşen mantar kısa
sürede tırnaklara da geçebilir. Tırnak mantarının ilk belirtileri
genelde kalınlaşan ve doğal parlaklığını kaybeden tırnaklardır.
Genellikle törpü veya tırnak makası ile tırnağın kalınlaşan
kısımlarını almak gerekir.
Tırnak Mantarı Tedavisi
Günümüzde ağızdan alınan haplar ve/veya tırnağın üstüne sürülen bir
takım kremler ve solüsyonlar kullanılmaktadır. Krem ve solüsyonlar
tırnağın içine nüfuz etmediği için istenilen tedaviyi sağlayamayabilir
ve ağızdan alınan hapların da bir takım yan etkileri olabileceğinden
bu ilaçlar doktora danışılmadan kullanılmamalıdır. Son zamanlarda
mantarı öldürücü etkisi yüksek tırnak cilasının bulunmasıyla tırnak
mantarının tedavisi daha kolaylaşmıştır. Üç ay ile altı ay arasında
sürebilen bu tedavi gerçekten insanı zaman zaman bıkkınlığa
sürükleyebilir. Ancak bilinmelidir ki mantar estetik görüntüyü
bozmakla kalmayıp salgıladığı bir takım zehirli maddelerle insan
vücuduna zarar dahi verebilir. Bu nedenle her türlü mantarın tedavisi
bir deri hastalıkları uzmanının kontrolünde olmak üzere muhakkak
yapılmalıdır.
Yüzeysel Mantar Hastalığına Yakalanınca Ne Yapmalı?
Yukarıdaki mantar türlerinin belirtilerinden herhangi biri sizde varsa
vakit kaybetmeden mutlaka bir deri hastalıkları uzmanına danışın.
Problemi göz ardı etmek, sadece her şeyi daha da kötüleştirecek ve çok
uzun sürecek tedavilere yol açacaktır. Unutmayın, mantar tedavi
edilebilen bir hastalıktır ve önemsenmesi gerekir!
KAOS GL sayı 35
|
